Dalai lama Australia-d ireh gej bga


Дээрхийн гэгээн, XIV Далай лам. Эрх чөлөө бол үнэт зүйл

Posted on May 5, 2013 by batjargalpurev
2013 оны 5 сарын 2

Дээрхийн гэгээн XIV Далай лам Их Британийн “4 channel” телевизэд ярилцлага өгчээ. Буддын шашны тэргүүн өөрийн залгамжлагч эмэгтэй хүн байхыг үгүйсгээгүй бөгөөд буддын шашинтнуудын эсрэг явуулж буй хүчирхийллийг буруутгасан байна.

Бид та бүхэнд “4 channel” телевизийн хөтлөгч Кэти Ньюман Дээрхийн гэгээн, XIV Далай ламтай ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна.

-Юуны түрүүнд Дээрхийн гэгээн та зэвсгийн хуулийг чангатгах гэсэн АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обамагийн саналыг Сенат эсэргүүцсэнд ямар бодолтой байна вэ? Сенаторууд үүнийг язгуур эрх, эрх чөлөөг хамгаалж байна гэж тайлбарласан. Түвдийн тэмцлийн гол зорилго нь эрх чөлөө шүү дээ. Язгуур эрх, эрх чөлөөний тухай тэдний маргааныг та юу гэж ойлгож байна вэ? 

-Энэ бол зөвхөн бууны тухай биш хүмүүс рүү гал нээж байгаа тухай асуудал. Хүмүүс нэгдүгээрт тавигдах ёстой. Тиймээс зэвсгийн зарим нэг төрлийн хяналт үнэхээр хэрэгтэй. Гэхдээ ийм хяналт энд байх ёстой. (зүрх рүү гээ заав).

-Тэгвэл галт зэвсэг өөрөө асуудал биш гэж та хэлж байна уу?

-Эрх чөлөө бол туйлын үнэт зүйл. Би эрх, эрх чөлөөг хайрлахын тухайд нэг зүйл хэлмээр байна. Зарим хүмүүс хянахыг оролддог. Гэхдээ тэд үүнээс баяр хөөр мэдэрч чаддаггүй. Бидэнд уураг тархины хүч чадал, асар их нөөц боломж заяасан. Эрх чөлөө бол амин чухал зүйл.  Нөгөө талаар, эрх чөлөө гэдэг бол хөнөөлт сэтгэл хөдлөлөө дураар тавихын нэр биш.

-Та нэг удаа “Залбирлаар энх тайван тогтоно гэдэгт итгэдэггүй, харин үйл хэргийн үр энх тайвныг тогтоох учиртай” гэж хэлсэн байсан.

-Тийм ээ.

-Хэд хоногийн өмнө та твиттер хуудсаар дээрхтэй утга адил зүйл бичсэн шүү дээ. Гэвч буддын зарим хуврагуудын үйлдэл сүүлийн үед улам аймшигтай болж байна. Бирм, Шри-Ланка дахь лалын сүм хийдэд гарсан халдлагын талаар юу хэлэх вэ? Та тэдний үйлдэлд хяналт тавьдаггүй юу?

-Мэдээж би шашны уламжлалт ёсыг нэг бүрчлэн сахидаг. Гэхдээ миний бодлоор Исүс Христ, Будда, бусад шашны тэргүүн хэн ч байсан хүн төрөлхтөний оюун санааг бүхэлд нь хянаж чадахгүй. (инээв)

-Гэхдээ энэ чинь үүрэг хариуцлагаас татгалзаж байгаа хэрэг биш үү…

-Олон жилийн өмнө ухаантай, эрдэмтэй нэгэн нөхөр маань Аргентинд нэг хуралд очсон юм. Тэр хэдийгээр эрдэмтэн хүн боловч хийж буй зүйлтэйгээ “гэрлэх” хэрэггүй гэж хэлсэн. Буддын шашинтан байлаа гэхэд буддын шашинтай гэрлэх ёсгүй гэсэн үг. Үүний нэг адил хэрэв би өөрийн итгэл үнэмшилтэйгээ гэрлэчихвэл та нарын итгэл үнэмшил сохорч, өөр зүйлийг бодитоор харахаа болино шүү дээ. Зарим фундаменталистууд зөвхөн өөрсдийнхөө зөв гэж бодож, бусдыг бодлыг үгүйсгэдэг. Зөрчил тэмцлийн гол шалтгаан нь шашинтай холбоотой байдаг. Гэхдээ бодит байдал дээр энэ бол эдийн засаг, улс төрийн ялгаа шүү дээ.

-Тэгвэл өөрийгөө Бирмийн “Бин Ладен” хэмээн нэрлэж, хэдэн арван мянган хүнийг элсүүлсэн, Буддын шашны хувраг Вирату лалын шашны сүм хийдүүдийг галдан шатааж буйг юу гэх вэ? Юу тэднийг ингэхэд түлхэж байна?

-Би мэдэхгүй. Болж буй явдлын талаар ойлгож мэдэхгүй байж ярих нь таамаглалтай л адил. Энэ бол зөв зүйл биш.

-Гэхдээ та энэ үйлдлийг буруутгаж байгаа биз дээ?

-Мэдээж энэ бол буруу үйлдэл.

-Энгийн сэдэв рүү орохын өмнө би нэг зүйл асууя. Таныг Түвдийн улс төрийн удирдлагаа шилжүүлснээс хойш олон лам хуврагууд зулын гол болсныг та бид мэднэ. Та өөрсдийгөө шатаасан тэдгээр лам нарын эр зоригийг магтаж байсан. Зарим хүмүүс үүнийг хариуцлагагүй үйлдэл гэж ойлгож байгаа байх. Та үүнийг юу гэж зөвтгөх вэ?

-Би одоо ч энэ явдалд гашууддаг. Би BBC-д өгсөн ярилцлагадаа ч энэ талаар ярьж байсан. Ийм шийдмэг үйлдлийн үр дагавар юу байж болох талаар. Гэхдээ би хэзээ ч тэднийг уриалж байгаагүй. Нөгөө талаар надад тэдэнд санал болгох илүү дээр санаа байхгүй. Хэрэв байсан бол би энэ нь зөв, тэр нь буруу гэж хэлэх байлаа.

-Хятадын шинэ удирдлагын талаар ярилцъя. Та Хятадын шинэ дарга Ши Жинпинийн аавыг таньдаг байсан гэдэг. Та түүнд бугуйн цаг бэлэглэж байсан ч удаатай. Шинэ удирдагчтай үл мэдэг сэжмээр ийн холбогдсон нь Түвдийн ирээдүйн талаар танд найдвар төрүүлж магадгүй юм?

-Хэлэхэд хэцүү. Коммунист систем бол ганц хоёр хүн тохиролцоод маневрлах зүйл биш. Би энэ системийг нэгдмэл цул гэж ойлгодог. Хэрэв Хятадыг коммунизмтай 60 жил ханилсан гэж үзвэл дөрвөн эринд хувааж болно. Мао даргын эрин. Үзэл суртлыг дэлгэрүүлэхэд суртал ухуулга маш чухал байсан. Дараа нь улс орны эдийн засагт нээлттэй бодлого барьсан Дэн Сяопиний эрин. Маш олон өөрчлөлт бий болсон. Тэгээд Коммунист нам жирийн ажилчин ангийнхны нам байхаа больж, ерөнхий сайд нарын эрин эхэлсэн. Гэхдээ ажилчин ангийнхны төлөөлөл энэ намд байх ёстой. Дараагийнх нь Ху Жинтаогийн эрин. Эдийн засгийн хөгжлийн үр дүнд баян, ядуугийн ялгаа бий болж, эрэг орчмын болон эх газар амьжиргааны стандарт тогтсон. Өнгөрсөн хугацаанд үгүйлэгдэж байсан хүний эрхийн асуудал ч сөхөгдөх болсон. Тиймээс Ху Жинтао дэлхийн улс орнуудын харилцан нийцтэй нийгмийн ач холбогдлыг чухалчилсан.

Тэгэхээр энэ юуг харуулж байна вэ гэхээр авторитари намд ч бодит боломж байна. Өнөө үед ардчилал, нээлттэй, ил тод байдал, хуулийн өмнө тэгш эрхтэй байх зарчим дэлхий нийтийн гол чиг хандлага болж байна. Хятад ч гэсэн хичнээн хүчирхэг байх нь хамаагүй, дэлхийн нэг хэсэг шүү дээ. Хятад өдөр бүр гадаад ертөнцтэй холбогддог. Энэ бодит шаардлагаар Хятад хүмүүс ч дэлхийн чиг  хандлагыг дагах болсон. Энэ л миний ирээдүйг өөдрөгөөр харж буйн гол шалтгаан. Зургаан сар, нэг жил, хэдэн жил ч болсон өөрчлөлт ирнэ гэдэгт би итгэж, хүлээж байна.  Ху Жинтаогийн харилцан нийцтэй нийгмийн уриа бол маш зөв бас чухал. Гэхдээ нийцэл нөхөрлөлөөс, итгэлээс, зүрхнээс бий болох ёстой.

-Хятадуудыг тэнд очиход ямар ч зам, төмөр зам байгаагүй.

-Тэр үнэн.

-Харин одоо уулын хурдны зам, бас сайн төмөр замтай болсон. Зарим талаар тэнд амьдрал сайжирсан гэх гээд л байна л даа. Тийм биш гэж үү?

-Тэр үнэн. Ерөнхий сайд төмөр зам тавих төсөл зарлахад би таатай хүлээж авсан. Тэр үед зарим нөхөд маань, Түвдүүд таатай байгаагүй.

-Хятад зарим талаар Түвдэд сайн зүйл хийж байна.

-Олон барилга барьсан нь сайн хэрэг. Гэхдээ бид бол амьтад биш,  хүмүүс. Эрх чөлөө бол хамгийн үнэтэй зүйл.

-Бидний ярилцаж буй хөгжил дэвшилд материализм гарч ирж байна. Та 2008 оны санхүүгийн хямралын шалтгааныг шуналтай холбоотой гэсэн. Британид саяхан нэгэн банкир Рич Ричи гэгч ажлаа өгөхдөө олон сая фунт стирлингийн хөлс авсан. Таны бодлоор засгийн газар үндэстэн дамнасан корпорациудын шуналыг хязгаарлахын тулд ямар арга хэмжээ авах ёстой вэ?

-Би мэдэхгүй байна. Миний бодлоор засгийн газар хүний сэтгэл зүй, оюун санааг судлахад илүү цаг зарцуулах хэрэгтэй байх.

-Засгийн газар татварыг дээд хэмжээгээр ноогдуулах ёстой юу?

-Тэрийг би мэдэхгүй. Мэргэжилтнүүд л үүнийг мэдэх байх.

-Та ийм цаг ирэхийг харахыг хүсч байна уу?

-Би үнэхээр мэдэхгүй. Эдийн засаг, мөнгөтэй холбоотой асуудал дээр миний мэдлэг ноль шүү дээ.

-Та хэдэн жилийн өмнө Түвдийн улс төрийн удирдлагаас татгалзсан. Ромын пап энэ жил суудлаасаа буулаа. Танд ийм санал тавьбал та яах вэ?

-Би сонгуулиар Далай лам болоогүй. Хүмүүс намайг хойд дүр гэж тодруулсан юм.  Энэ бие барагдах хүртэл би Далай лам байна.

-Таныг тодруулах үед хоёр настай, сэнтийд залахад дөрвөн настай байжээ. Танд хувь тавилантайгаа эвлэрэхгүй үе байсан уу?

-Би бүр багаасаа шашны ном үзэж судалж эхэлсэн. Заримдаа тоглож байгаа хүүхдүүдийг хараад тэдэнтэй адилхан байхыг хүсдэг байлаа. Гэвч яваандаа ухаан суугаад өөрийгөө тэр бүр тохиолдоод байдаггүй хувь зохиолтой гэдгээ ойлгосон. Эцэст нь буддын шашны хувраг болсон нь зөв зам гэдгийг ухаарсан.
Эрүүл биед саруул ухаан оршино гэдэг. Нэг жишээ татахад, би бол оройн хоол огт иддэггүй. Жин хасч, эрүүл байхад их тустай.

-Таны зөвлөгөөг санаж авлаа.

-Хүмүүс жин нэмж байгаа талаар үргэлж гомдоллодог хэрнээ үргэлж идэж байдгийг та харсан байх.

-Таны зөвлөгөө олон эмэгтэйд таалагдах байх. Таны залгамжлагч эмэгтэй хүн байж болно гэж та бодож байна уу? Боломжтой юу?

-Боломжтой. Олон жилийн өмнө намайг Парист эмэгтэйчүүдийн сэтгүүлд ярилцлага өгөхөд ингэж асууж байсан юм. Би тийм гэж хариулсан. Түвдийн уламжлалын дагуу дээд хамба нарын дунд хандмаа нар ч байдаг. Зөвхөн өнөө цагт, орчин үед ийм болсон юм биш, бүр 600 жилийн өмнөөс нэр хүндтэй ханд­маа нарын хойд дүрийг тодруулдаг байсан юм.

-Таны хойд дүрээр эмэгтэй хүн тодрохыг та сайн хэрэг гэж бодож байна уу?

-Сайн л хэрэг. Биологийн хувьд эмэгтэйчүүдийн бусдыг хайрлах энэрэх сэтгэл нь эрчүүдийнхээс илүү хөгжсөн байдаг. Бусдын зовлонг ойлгохдоо ч илүү. Эрдэмтэд эрэгтэй, эмэгтэй хүний сэтгэлзүйг харуулсан туршилт хийсэн. Тэдэнд зовж шаналсан хүний тухай кино үзүүлэхэд эмэгтэй хүн өр нимгэн, бас хариу үйлдэл нь илүү хүчтэй байгаа нь тогтоогдсон. Бидний амьдарч буй XXI зуунд зөвхөн боловсрол биш, бие биенээ хайрлах, энэрэх сэтгэл чухал болоод байна.
Тиймээс эмэгтэйчүүдэд илүү потенциал байгаа учраас хүний энэрэн нигүүлсэх үйлсэд идэвхитэй үүрэг гүйцэтгэх хэрэгтэй.

-Үүнийг сонсоход таатай байна. Дээрхийн гэгээнтэн. Баярлалаа.

Орчуулсан Н.ЭНХТУЯА

Эх сурвалж: “NEWS WEEK” сонин  №009

“Dalai Lama: I would be pleased if my successor was female”
May 2, 2013
In an interview with Presenter for Channel 4 News Cathy Newman, the 14th Dalai Lama states that he, “Would be pleased if his successor was female.

Q:I wanted to ask you first, Your Holiness, about guns and the Senate who has voted against President Obama’s extra gun control. In some ways the Senators are saying that they’re defending a fundamental freedom. Freedom is of course at the heart of Tibet’s struggle. Is there any sense in which you understand their argument about freedom?

His Holiness: Actually, it is not guns itself just open fire so first it is people. So really there needs to be some kind of gun control that must take this here (points to heart).

Q: So the gun itself is not the problem?

His Holiness: And then, of course freedom is extremely important. I think even other elements also love freedom. Some people try to control, they also show unhappiness. We have this power of the brain, and we have a lot of potential, creativity. So freedom is very very essential. But in the meantime, freedom does not mean you can carry out any act out of destructive emotions. No.

Q: You said not so long ago, that “I don’t believe peace will come through prayer. Peace must come through our actions.”

His Holiness: yes

Q: And indeed, there was a Tweet that went out from your account yesterday that made a similar point. But the actions of some Buddhists in recent times have sometimes been very bloody. I’m thinking of the attacks on the Muslims in Burma and Sri Lanka. Do you have no control over their actions there?

His Holiness: Of course, even I think I do all religious tradition. I think the supreme or teacher like Jesus Christ or Buddha they cannot control all human’s minds. (laughs)

Q: But isn’t that abdicating…

His Holiness: One wise friend, one scientist, many years ago in Argentina had a meeting. He was a physicist. He mentioned our meeting. He as a scientist thought that he should not develop an attachment towards his own scientific field. That means, I am Buddhist, I should not develop an attachment towards Buddhism. Now, this is the real point. If I am too much attached to my own faith, then your whole mental attitude becomes biased. With a biased mind you cannot see the other side’s view objectively. So I think some of those fundamentalists they only think of themselves, and do not think of the others well. So this is one of the things.
Then, another thing, I think in many cases some conflicts are in the name of religion. But in reality, it is economic or political differences. So then people use the name of religion.

Q: So what is the motivation of, for example, the Buddhist Monk Wirathu, who calls himself “the Burmese Bin Laden”? He has got tens of thousands of followers and he has been accused of stoking anti Muslim hatred. What is his motivation?

His Holiness: I don’t know. I have not had the opportunity to study it very thoroughly, so unless we know the situation fully, just to make a comment is like speculation. It’s not righteous.

Q: But you condemn him, presumably?

His Holiness: Of course he is wrong.

Q: Before we move onto more peaceful subjects, since you retired as political leader, there has been a wave of self immolations as you’re aware. You have in the past … praised the courage of these people who set fire to themselves. Some people might see that as somewhat irresponsible. How do you justify that?

His Holiness: Right from the beginning, I expressed in I think one BBC interview. Firstly I expressed my deep sadness. Then I express my doubt how much effect we can have from such drastic action. So I never gave encouragement.
In the meantime I also mentioned, from my side, I have nothing to offer them. If I have something that I can offer them, then I would say: you should do this, you should not do this.

Q: Let’s talk about the new Chinese leadership. You knew the new Chinese President Mr. Xi’s father. In fact I think you gave him a watch some time ago. Does that, the fact that you have some kind of tenuous relationship with the new leadership, does that give you hope that there may be some way forward.

His Holiness: That is difficult to say. The communist system is such that one or two individuals cannot manoeuvre independently. However, I always looked in a more holistic way. If people think, China and the Communist Party lasted over 60 years. You have Chairman Mao. I usually call them four era’s. You have Chairman Mao, whose emphasis is important for ideology. Then the Deng Xiaoping era whose emphasis is important for economy. Keep open. So I think a lot of changes have taken place since then. Then the Chancellors era, where the Communist Party is no longer the party of the working class people. But the party should represent working people. So these are the three ideas. Then the Hu Jintao era. Because of the economy’s development, you get rich and poor and the living standard in coastal areas and the interior places. And then certain rights, which in the past they took for granted. Therefore, Hu Jintao stressed the important of promoting a global harmony society.

So this shows the same authoritarian party, there is the possibility, add according new reality.

Now today, obviously, the world trend has a goal of more democracy, openness, transparent, rule of law. So China, no matter how powerful, is still part of the world. And China is everyday engaged with the outside world. So under that reality, so people from China have to go along with the world trend. That is my basic reason to be optimistic. Now, look, wait, and whether it is 6 months, or a year, or a few years, I think things will change. Society…. And then Hu Jintao’s slogan promoting harmonious society is absolutely right, it is very important. But harmony must come from friendship, trust, from the heart, from here (points to heart).

Q: When the Chinese took over there were no highways there was no railway.
Now 20km of highway, and an amazing railway. I mean in some ways life has improved there has it not?

His Holiness: That is true. I welcomed it when the Chancellor announced the construction of a railway link. I welcomed it. At that time some of my friends, some Tibetans, really had a negative attitude. But I openly welcomed them.

Q: So in some ways China has been good for the Tibetans

His Holiness: A lot of the constructions were very good. But we are human beings. As I mentioned earlier freedom is something very important. We are not animals.

Q: With the kind of progress we’ve been talking about has come materialism, and you blamed the 2008 financial crisis on greed. Just yesterday we had a banker here in Britain, Rich Ricci who quit, getting a multi-million pound pay off. What more do you think governments should be doing to tackle greed around the world?

His Holiness: I don’t know. I think government needs should take some time to study about human psychology, the human mind.

Q: Should governments be imposing maximum pay?

His Holiness: That I don’t know. An expert would know these things.

Q: Would you like to see that though?

His Holiness: I really don’t know. Money matters, the economy matters, my experience and my knowledge on this is zero.

Q: Finally, you retired as a political leader a couple of years ago. The Pope quit this year. Do you ever wish this was an option open to you at some point?

His Holiness: I became Dalai Lama not out of election. But someone recognise reincarnation

Q: You were discovered.

His Holiness: So as long as this body remains, I will remain the Dalai Lama.

Q: You were discovered at the age of two and were put on the throne at the age of four. When you were little did you ever wish you hadn’t been discovered?

His Holiness: When I was very young, when I did some studies, then sometimes I felt I should be an ordinary boy then I can play more and have more freedom. Then gradually I developed awareness, thinking more this is a good opportunity. And then eventually I really realised that monkhood, as a Buddhist monk, I think is very very healthful. You see to maintain peace of mind; a healthy body. I think one thing, a silly example maybe not important, but as a monk no dinner. So that is also very helpful, to reduce my weight!

Q: I will remember that tip!

His Holiness: You see some people complain that they are overweight, but are always taking something.

Q: I’m sure many women would like to do that. Final question. Do you think the next Dalai Lama could be a woman? Is that possible?

His Holiness: Possible. Many years ago in Paris, in I think a woman’s magazine, they interviewed me. The first time this question came. I answered yes. In Tibetan tradition there are amongst the high Lama some females. Not only today in modern times, but I think 600 years ago already there were highly respected female reincarnations there.

Q: Would it be a good thing if the next Dalai Lama was a woman? Would that be good in your view?

His Holiness: I think it’s good, because you see, biologically females have more potential to develop affection or love to others. More sense of console to others suffering. Some scientists have tested this. Two people, one male one female watching a movie of a person passing through painful experiences. Then even on the physical level the female was more sensitive with responses much stronger.
So therefore I am usually saying, now we are in the 21st century, not only is it about education, but also about education about warm heartedness. Also education is one part of this, here females have more potential so should take a more active role regarding the promotion of human compassion and human affection.

Q: I’m very pleased to hear that. Your Holiness, thank you very much.

Source: 4 channel

http://english.news.mn/content/142755.shtml

Filed under: Далай лам

Сурталчилгаа

One response to “Dalai lama Australia-d ireh gej bga

  1. Бушуу болих Shineer iregsded bair baraa, Health insurance, Free WiFi by Mglaus.com, Gadaadiin Mongolchuud, Tetgeleg ba busad | Mongolian Students Association in Australia

Хариу Үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

Та WordPress.com гэсэн бүртгэлээрээ сэтгэгдэл бичиж байна. Гарах /  Өөрчлөх )

Google+ photo

Та Google+ гэсэн бүртгэлээрээ сэтгэгдэл бичиж байна. Гарах /  Өөрчлөх )

Twitter picture

Та Twitter гэсэн бүртгэлээрээ сэтгэгдэл бичиж байна. Гарах /  Өөрчлөх )

Facebook photo

Та Facebook гэсэн бүртгэлээрээ сэтгэгдэл бичиж байна. Гарах /  Өөрчлөх )

Connecting to %s